De onmaakbaarheid van de mens

Het is altijd een lastige spagaat voor een politicus. Je haalt je energie uit het idee om de samenleving een stap (of een paar stappen) vooruit te helpen. De toestemming om dat te mogen doen haal je echter van de burgers om je heen waar je dit allemaal voor doet. In het proces tussen ‘Speakers corner’ (of een andere zeepkist waar je op gaat staan om medestanders voor je plannen te vinden) en je afscheid als bestuurder blijkt dan dat het contact met je medestanders geleidelijk aan is overgegaan in een proces waarin je ver van je medestanders af staat.

 

Twee kanten van de spagaat

De spagaat ontstaat enerzijds, omdat je als politicus nou eenmaal de politiek ingaat vanwege je idealen. Zonder idealen wordt de politiek wel heel saai, maar idealen kunnen ook niet zonder dat je je stempel op ontwikkelingen drukt. Het grote ideaal van dit moment betreffen de klimaatmaatregelen van dit kabinet. In een poging om juist zo min mogelijk van boven af te bepalen wat er gebeuren moet zijn diverse klimaattafels ingericht waar vervolgens een mistig pakket met maatregelen zijn ontwikkeld waarvoor de rekening wordt neergelegd bij de enige partij, die niet aan tafel zat: de particuliere burger. Blijkbaar zijn alle maatschappelijke organisaties het contact met hun achterban kwijtgeraakt.

  

De spagaat ontstaat anderzijds, omdat burgers (steeds vaker?) voor oplossingen van maatschappelijke problemen naar de politici kijken. We hebben december weer achter de rug en met alle onenigheid binnen de politiek blijkt dat er twee onderwerpen zijn waar de mannen en vrouwen in Den Haag de burger in de lead laten: Zwarte Piet en vuurwerk. Moeten we dan Zwarte Piet-tafels en vuurwerk-tafels gaan organiseren om tot een oplossing te komen waar de burger vervolgens ontevreden mee is?

  

Maakbaarheid of visie

Wat uit de spagaat blijkt is dat burgers wel willen dat er richting wordt gegeven, maar ze willen niet dat alles wordt ingeregeld. De maakbaarheid van de samenleving bestaat op voorwaarde dat je de burger zelf de gelegenheid geeft om deze samenleving te maken. Als politicus – vertegenwoordiger van die burger – kun je een visie geven op de wijze waarop deze inrichting het beste kan worden uitgevoerd en je kunt de kaders scheppen waarbinnen de burger dit kan realiseren.

  

De moeilijkheid is dat heel veel politici niet de burger willen helpen om de samenleving in te richten, maar (iedere politicus is tenslotte ook een burger) zelf de samenleving willen inrichten. Juist door zelf burger te worden in plaats van politicus te blijven benut de politicus maar een klein deel van de samenleving. Terwijl de kracht van de democratie juist gelegen is in de unieke mogelijkheid om iedereen in een samenleving te mobiliseren en mee te laten doen. Juist vanuit deze gedachte is het belangrijk om als politicus een visie te presenteren en mensen te enthousiasmeren om op basis van deze visie de samenleving in te richten.

  

De maakbare samenleving / de onmaakbare mens

Als burgers zelf worden gemotiveerd om de samenleving vorm te geven zal je zien dat de samenleving maakbaar is en steeds vervormd met de nieuwe inzichten van nieuwe burgers. Het maakt dan niet uit waar de burgers vandaan komen; als ze maar het vertrouwen hebben dat ze de ruimte krijgen om hun energie in hun eigen ontwikkeling te steken en begrijpen dat ze geen ruimte van een ander krijgen als ze een ander ook geen ruimte geven. Ieder mens is namelijk anders en alleen door elkaar ruimte te geven kan die veelvormigheid leiden tot één samenleving.

  

Met liberale groeten,

  

Peter Lamberts