Eenzijdige Brexit of eenzijdig door-polderen?

De afgelopen twee jaar zijn er massaal veel analyses geweest over de vraag waarom de Britten uit de EU willen en al die analyses geven aan, dat de Britten niet geloven in polderen. Destijds zijn ze alleen toegetreden vanwege de economische voordelen, maar zien ze Europa vanaf het begin als een vervelende zak met geld. Nu is Europa dolgelukkig dat ze na 2 millennia met verwoestende oorlogen heerlijk kan polderen. De Britten wentelen zich in hun romantische idee van hun vergane wereldrijk waarin het geweld meestal elders plaatsvond.

 

Eenzijdige Brexit als ideaal 

Dat de Brexit werd gesteund door 52% van de Britten heeft me nooit overtuigd, maar dat tot voor kort nog steeds ongeveer 48% voor de Brexit zou stemmen wel. Analyses zijn maar analyses, maar als na anderhalf jaar waarschuwen zo veel mensen nog steeds aan hun idee vasthouden en ook de volksvertegenwoordigers zich gehouden voelen aan dit standpunt dan is er meer aan de hand dan een hype.

 

Daarbij past de Brexit ook in een Westers-wijd patroon waarin steeds meer mensen aangeven, dat ze schaalverkleining willen. Ze willen een beleid waarin hun stem weer herkenbaar wordt. Of het nou gaat om Tsipras in Griekenland, Pegida in Duitsland of Trump in de Verenigde Staten: steeds meer mensen twijfelen aan de voordelen van het wereldwijde poldermodel. Deels omdat de geldstromen volstrekt ondoorzichtig naar anderen gaan en deels omdat de stem van de burger schijnbaar steeds minder hoorbaar wordt.

 

Door-polderen als duivelse oplossing

De polder is als de verstandige ouder, die zijn opstandige tiener rustig probeert uit te leggen wat goed voor hem is. Hoe goed bedoelt het ook is: het werkt niet. Het is ook inherent aan de mens. Als Roald Amundsen niet zo dom was geweest om de Noordpool te ontdekken, als Vincent van Gogh niet zo dom was geweest om te gaan schilderen en als de keizer van Japan niet zo dom was geweest om te capituleren dan zouden we stilstaan als mens.

 

Soms moet je gewoon dom doen om een stap verder te komen. Soms moet je niet verstandig nadenken en je gevoel laten spreken. Het poldermodel in Europa heeft hier geen ruimte voor; het poldermodel van Europa wordt bevolkt door verstandige ouders, die weten wat goed voor je is. Tegelijkertijd zijn doen die verstandige ouders ook domme dingen (kijk maar even eerlijk in de spiegel!) en dan is het goed dat er iemand eens flink aan de boom schudt.

 

Laat het gebeuren!

Worden de Britten daar beter van? Ik betwijfel het. Worden we er beter van als we de Britten ergens op het laatste moment toch weer de helpende hand toesteken? Ik weet helemaal zeker van niet. Laat alsjeblieft de Brexit zo hard mogelijk zijn. Dan weten we tenminste wie er gelijk heeft: de vervelende puber, die niet wil luisteren of die verstandige ouder die alles afdekt onder een verstikkende paardendeken. Misschien worden ook wel de zwakke plekken en sterke plekken van beide partijen beter zichtbaar. Dan kunnen we allebei echt vooruit.

 

Met liberale groeten,

 

Peter Lamberts