Make corona great again

Liberalisme streeft naar waarden als vrijheid, gelijkwaardigheid en tolerantie. Deze waarden staan tegenwoordig steeds meer onder druk. De middelen om deze waarden te bereiken, zoals onafhankelijke rechtspraak, democratie en vrije pers staan ook steeds meer onder druk. in deze column wil ik stilstaan naar een belangrijk fundament onder het liberalisme: het belang om je besluiten te baseren op wetenschappelijk onderzoek. Ook dat staat onder druk. 

WYSIWYG

Toen WP51 werd vervangen door Word was dat een verademing. Het was niet meer nodig om redelijk normale bewerkingen uit te voeren met behulp van een lastige formule: F8 voor onderlijning, F6 + Shift zet de tekst in het midden en met F5 + Alt kon je tekst markeren. Op het scherm zag je welke codes zouden worden toegepast op welk deel van de tekst. Pas als je ging printen zag je het resultaat. Met de introductie van WYSIWYG (What You See Is What You Get) werd alles veel meer ‘dummy-proof’: op het scherm zag je precies wat er geprint zou gaan worden.

 

WYSIWYG is veel gemakkelijker dan WP. Hetzelfde geldt voor de bewering van Trump, dat het hele onderzoek naar hem door Robert Mueller een heksenjacht is in vergelijking met het uiteindelijke rapport van 448 pagina’s waarvan ook nog eens cruciale (?) passages zijn zwartgelakt en de auteur hier niets over mag zeggen.

 

De landing op de maan is opgenomen in een studio

We kunnen tegenwoordig veel meer dan het uitvoerig uitpluizen van de invloed van Russische hackers op democratische verkiezingen. We kunnen met microscopen elementaire deeltjes zichtbaar maken, we kunnen telescopen het heelal inschieten en de meest fantastische foto’s ontvangen vanuit de kosmos. Ook kunnen we apparaten bouwen waarmee we iets enorms als een zwaartekrachtgolf kunnen meten in een fractie van een seconde: het grote en het kleine in één ontdekking.

 

Hetzelfde brein dat tot zulke enorme ontdekkingen in staat is kan deze ontdekkingen tegelijkertijd volledig ontkennen. Dit brein wordt beïnvloed door hetgeen we zien en hetgeen we kunnen bevatten. Dat brein kan niet geloven dat er iemand op de maan heeft gelopen, het wil niet geloven dat Elvis Presley dood is en het kan niet geloven dat een onzichtbaar virus in staat is om ons te doden – zeker niet als je niemand kent, die door dat kleine virus is gedood.

 

“Het is maar een griepje”

Het meest fnuikende voor een objectief wetenschappelijk beleid is kritiek, die gedeeltelijk terecht is. Zo is het evident dat het corona-virus een soort griepje is. Laten we twee vergelijkingen helder neerzetten: 1) als je 20.000 mensen samen laat komen in een afgesloten ruimte en je laat ze ruim een uur roepen en elkaar begroeten dan leiden een paar griep- óf corona-patiënten er voor dat even later een zeer groot aantal bezoekers besmet wordt en 2) als de mens eenmaal een immuniteit heeft ontwikkeld voor het corona-virus dan zullen de gevolgen ongeveer gelijk zijn als bij de griep.

 

Er is echter ook een belangrijk verschil: mensen zijn wel immuun voor de griep en (nog) niet voor het corona-virus. De immuniteit tegen de griep hebben we opgebouwd door mogelijk tientallen generaties lang enorme offers te brengen. Met een beetje goede wil hebben we dankzij de wetenschap binnen een jaar een vaccin en moeten alle anti-vaxxers ontzettend beschaamd in een hoekje gaan zitten. Toch willen veel breinen dit verschil niet zien.

 

Hoe je verstand je kan misleiden

Zo kan je verstand leiden tot geweldige inzichten, maar het kan er ook voor zorgen dat je wereld niet groter wordt dan de wereld waarin je leeft. Waar je verstand alles ter discussie kan stellen totdat de waarheid niet meer valt te ontkennen is het ook mogelijk dat je je laat meedeinen op de golven van een hype. Zo kan het gebeuren dat onder de noemer van een groot en roemrijk Amerika de persvrijheid wordt beknot, het rechtssysteem wordt gepolitiseerd, het vrije verkeer van personen wordt ingeperkt en de maatregelen om corona onder de knie te krijgen worden teniet gedaan door 20.000 mensen samen te laten komen in een afgesloten ruimte en anderhalf uur lang te laten gillen, roepen en zweten. De VS heeft net gezien hoe je corona kunt bestrijden en nu stappen ze in het traject dat juist de pandemie weer helemaal terug in de race zet.

 

Gelukkig kwamen er niet zoveel. Misschien dat zelfs de meest verstokte Trump-stemmers toch nog een overstap kunnen maken van het brein van de hypes naar het brein van de wetenschap. Je kunt hier op wachten; je kunt ook als liberaal opstaan en laten zien wat de extra waarde is van de wetenschap als basis voor onze besluiten. Helaas zijn liberalen veelal te praktisch ingesteld om zich bezig te houden met het uiteenzetten en ‘verkopen’ van haar principes.

 

Met liberale groeten,

 

Peter Lamberts