Mijn 10 punten uit het VVD-programma

Op 15 - 17 maart a.s. wordt de Tweede Kamer opnieuw gekozen. Het verkiezingsprogramma van de VVD ‘Samen aan de slag’ is nu definitief. Voor de kijkwijzer moet je als politieke partij overal een standpunt over optekenen, maar dat leidt wel tot een programma van maar liefst 99 pagina’s. Ook de samenvatting beslaat maar liefst 13 pagina’s. Om het toch leesbaar te houden heb ik er 10 onderwerpen uitgepakt, die mij het meest opvallen en aanspreken.

 

1.       De overheid als marktmeester

De VVD heeft vaker de rol van marktmeester aan de overheid gekoppeld. Er zijn regels, maar daar binnen is veel ruimte voor de marktpartijen. Hierin worden de teugels strakker aangetrokken. De zin ‘een terugtrekkende overheid gold decennialang als het recept voor een goed ondernemingsklimaat, economische groei en stijgende welvaart van mensen. Die doelen zijn voor ons nog steeds leidend, maar het recept moeten we kritisch tegen het licht houden, want de markt alleen is niet altijd in staat gebleken dit zelf goed te regelen’ geeft duidelijk aan dat de marktmeester strenger wordt. Dat is vooral belangrijk voor de volgende groep: ‘Een stabiele en sterke samenleving begint met een brede middengroep. Net als in veel andere landen zien we dat juist de middengroepen onder druk staan. De laatste decennia zien we de winsten toenemen, maar de loonstijgingen achterblijven.’

 

Deze strekking komt in een keur aan maatregelen terug: laat de overheid als een goede marktmeester er voor zorgen dat het ‘midden’ in haar kracht komt ten koste van de multinationals.

 

2.       Wederkerigheid – de introductie van een oud begrip

Er wordt vaak gezegd dat het liberalisme een sociale stroming is, maar er lag nooit een rol voor de politiek om dit te vormen. In dit programma wordt hier mee gebroken door de introductie van de term ‘wederkerigheid’. Als je in het programma zoekt op ‘wederkerigheid’ vind je een keur aan voorbeelden.

 

Qua bedrijvigheid toont zich dat in de volgende zin: ‘De meeste bedrijven zijn van goede wil, maar bij de ondernemingen die niet uit zichzelf aan de samenleving bijdragen, is het aan de overheid om wederkerigheid te garanderen.’ Dit betekent dat grote multinationals harder worden aangepakt en de belastingbetalende MKB-er in bescherming wordt genomen.

 

Qua persoonlijke ontwikkeling pak ik er twee citaten uit: 1)  ‘Het is tijd de wederkerigheid te versterken door deze groepen (gepensioneerden en kleine ondernemers) meer te laten profiteren.’ Een invulling hiervan vindt je onder meer bij het onderwijs: 2) ‘De vrijheid van onderwijs biedt dan soms helaas een ingang voor kwaadwillenden om via scholen intolerantie te verspreiden. Alleen een sterke overheid kan hier de wederkerigheid herstellen.’

 

3.       We zijn voor innovatie en blijven voor innovatie

Een derde rode draad door verkiezingsprogramma’s van de VVD is ‘innovatie’ en dat is nu ook weer een centraal thema. Ook hier de tip: zoek in het programma op ‘innovatie’ en je vindt een keur aan maatregelen: met alles wat je bereikt kijken mensen naar de volgende horizon en de overheid moet hierbij mee bewegen en dus innoveren.

 

Een helder signaal: ‘Om innovatieve bedrijvigheid in Nederland te houden, zal de overheid in de toekomst vaker in groeiende, veelbelovende ondernemingen investeren … helaas zien we nu dat buitenlandse investeerders en overheden azen op onze kennis en de veelbelovende ‘start ups’ die met geld van de Nederlandse belastingbetaler tot stand komen, en de kennis en toekomstige banen mee de grens over nemen. Dan is het nodig dat de overheid soms een aandeel neemt in de vervolgstap.’ Dit is tekenend voor de insteek van dit programma

 

4.       Gezondheid – niet terug naar de ‘goede oude tijd’

De VVD heeft de afgelopen 20 jaar sterk hervormd in de gezondheidszorg. Er is andere partijen een sterke roep om terug te gaan naar de ‘oude’ tijd. De VVD zoekt een balans tussen verdere hervormingen en het afremmen van de ongewenste ontwikkelen. Lees het openingsvoorstel: ‘Aanpakken van problemen als gevolg van doorgeschoten marktwerking en doorgeschoten bureaucratie, zoals toegenomen regeldruk en registraties, declaratiedrang en zorgcowboys die sjoemelen met zorggeld.’

 

In het programma staan een keur aan voorstellen voor de gezondheidszorg in het algemeen, de langdurige- en ouderenzorg, de jeugdzorg en GGZ, de betaalbaarheid van de zorg, de medische ethiek en er is aandacht voor bewegen/sport. Eén prikkelende stelling wil ik er graag uitlichten: ‘De wettelijke plicht voor kinderopvangcentra om ongevaccineerde kinderen te weigeren wanneer er door een te lage vaccinatiegraad een ongecontroleerde verspreiding van infectieziektes zoals mazelen dreigt. Zo kunnen we onze kinderen beschermen.’ Hier kun je als liberaal wat van vinden, maar het is wel heel relevant.

 

5.       Meer aandacht voor het Midden- en Klein Bedrijf

‘Onze economische groei, welvaart en welzijn hebben we te danken aan ondernemers, innovatieve startups, hardwerkende zelfstandigen, solide familiebedrijven, het ijzersterke mkb en wereldwijd opererende bedrijven en instellingen.’

 

Eigenlijk is het hele programma één grote ondersteuning van het MKB. Eén citaat uit vele: ‘Een gelijk speelveld tussen het lokale mkb, grote (tech)bedrijven en andere sectoren in de economie, bijvoorbeeld waar het gaat om inkoopmacht of belastingplicht.’ De VVD was de MKB-er een beetje kwijt, maar dat wordt nu helemaal rechtgetrokken.

 

6.       Is de VVD de enige echte landbouw-partij?

Van oudsher is het CDA de boerenpartij en is de VVD een goede tweede. Sinds het begin van deze eeuw begint het CDA de aloude band met de boeren echter kwijt te raken. De VVD niet. Het programma ademt aan alle kanten alleen maar waardering uit voor het boerenbedrijf (‘Boeren zijn hardwerkende ondernemers die zorgen voor ons voedsel. Zij verdienen waardering, ruimte en ondersteuning om te innoveren, zodat zij kunnen kiezen voor emissiearm ondernemen, overstappen naar andere vormen van landbouw, bijvoorbeeld om de biodiversiteit te vergroten’).

 

Verder veel maatregelen om de boer in zijn / haar kracht te zetten: ‘inkrimping van de veestapel is geen doel’, ‘geen verplichte weidegang’ (dat bepaalt de boer zelf wel) en ‘Hervorming van het Europees landbouwbeleid richting innovatieve, efficiënte en duurzame landbouw’.

 

De toon past bij de rest van het programma: steun voor kleine ondernemers (wat boeren zijn), veel aandacht voor innovatie (circulaire economie) en aanpak van de scheefgroei met andere landen. Een zwak punt: onze fractievoorzitter, Theo Bos, meldde me dat er bij de eerste 30 kandidaten op de lijst geen boer voorkomt. De vraag is dus wie dit complexe dossier straks in de Kamer gaat verdedigen.

 

7.       Veiligheid

Traditioneel heeft de VVD meer aandacht voor het slachtoffer dan voor de crimineel (‘Het verdienmodel van drugscriminelen moet onderuit worden gehaald en ondermijnende criminaliteit moet harder en creatiever worden aangepakt’) en dat is in dit programma niet anders.

 

Er is ook veel aandacht voor terrorisme (‘lokale berechting van Syriëgangers’), georganiseerde misdaad (‘uitbreiding en modernisering van de kroongetuigenregeling’), openbare orde (meer geld voor b.v. de wijkagent), criminaliteit (een woonverbod voor daders in de buurt van het slachtoffer), rechtspraak (meer steun voor politie of slachtoffers) en familierecht (‘een regeling voor meerouderschap’). In het algemeen een volkomen vertrouwd programma met diverse actuele onderwerpen.

 

8.       Sociale zekerheid

De VVD is meer van de trampoline dan van de hangmat waar het gaat om sociale uitkeringen. Dat geldt ook nu weer met wel wat ruimte naar de zwakkeren in onze samenleving:

·         Meer sociale bescherming door een hogere uitkering direct na baanverlies;

·         Modernisering van het ontslagrecht zodat kleine ondernemers sneller mensen in dienst nemen;

·         Betere begeleiding naar werk. We maken het aantrekkelijk om met een bijstandsuitkering te starten met werken in deeltijd door ruimere bijverdiengrenzen;

·         Een hoger minimumloon, zodat werken ook voor de lagere inkomens meer loont.

Verder vind je veel andere maatregelen met veel nadruk om werk aantrekkelijk te maken én het verschil tussen een uitkering en een inkomen te vergroten. Daarnaast is er ook veel aandacht voor een gerichte aanpak van de schuldenproblematiek bij veel mensen.

 

9.       Klimaat en kernenergie gaan uitstekend samen

Waar ‘linkse’ partijen vooral hameren wat we allemaal niet meer mogen om het klimaat te beschermen hamert de VVD op innovatie om te zorgen dat groen en groei samen kunnen gaan. En dat het leven geen straf wordt: ‘Klimaatbeleid is geen ideologie. Het gaat om het pragmatisch oplossen van problemen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, economisch te kunnen blijven groeien en zoveel mogelijk je leven te blijven leiden zoals je wilt.’

 

De VVD wil hierbij aansluiten bij de afspraken van ‘Parijs’, kolencentrales sluiten, de gaswinning zo snel mogelijk afsluiten, afbouwen van biomassa en vol inzetten op kernenergie, zonnepanelen op daken en windmolenparken op zee.  

 

10.   Bouwen, bouwen, bouwen

Wonen in Nederland is te duur; zeker voor starters. Het programma van de VVD laat zich lezen als één grote aanpak van dit probleem: 1) meer bouwen, 2) minder kosten en 3) aandacht voor ruimte in de sociale huur zijn de 3 thema’s.

 

Opvallend is de grote inbreng van de overheid om dit te regelen: ‘We richten een nationaal bouwfonds op en verlagen de lasten voor bouwers’ dat ‘investeert in betaalbare woningen in heel Nederland’ is exemplarisch voor een reeks aan maatregelen. Ook de maatregel om de verhoging van de lokale OZB te beperken of de kosten van de bouwleges te beperken valt bijzonder op. De rechten in de sociale huur worden beschermd door een jaarlijkse inkomenstoets om te bepalen of mensen moeten doorstromen. Daar hoort dan natuurlijk wel bij dat er voldoende betaalbare woningen voor het middensegment moeten zijn.

 

Kortom: een herkenbaar programma met een heldere blik op de toekomst en vooral heel veel aandacht voor de middengroepen in Nederland. Daarnaast een meer geharnaste houding naar de bovenkant en wat verzachting naar de benedenkant van het inkomensgebouw.

 

 

Peter Lamberts